Kolej towarowa zmienia strukturę przewożonych ładunków

Kolej towarowa zmienia strukturę przewożonych ładunków

02 sierpnia 2017 | Źródło: UTK
PODZIEL SIĘ

Kolej towarowa w 2016 przewiosła mniej towarów niż w poprzednich latach. Poprawa nastąpiła na początku 2017 r. Widoczna jest zmiana struktury przewożonych ładunków, a pozytywnym trendem jest rozwój segmentu intermodalnego – wynika z analizy UTK.

Fot. Patryk Farana

Rynek przewozów towarowych w 2016 r. zanotował niewielki spadek w przewiezionej masie towarów. Przetransportowano 222,2 mln ton ładunków, co stanowiło spadek w porównaniu do 2015 r. o 1,1%. W 2016 r. nastąpił spadek pracy eksploatacyjnej. Przewoźnicy towarowi wykonali pracę eksploatacyjną na poziomie 74 mln pociągokilometrów – o ok 1,1% mniej, niż rok wcześniej – napisano w „Sprawozdaniu z funkcjonowania rynku transportu kolejowego w 2016 r.” sporządzonym przez UTK.

Lepiej wyglądała sytuacja w pierwszym półorczu 2017, kiedy przewieziono 114, 1 mln ton tj.  ponad 10 mln ton więcej (10,0%) niż w analogicznym okresie 2016 r. Praca przewozowa za ten sam okres wyniosła 25,8 mld tono-km i była wyższa  o ponad 1,9 mld tono-km (7,8%).

Polski rynek kolejowych przewozów towarowych różni się od rynków innych krajów w Europie, ponieważ funkcjonuje na nim kilkadziesiąt przewoźników. W ubiegłym roku było to 69 spółek. W 2016 r. trzech największych przewoźników - PKP Cargo, DB Cargo Polska i Lotos Kolej łącznie obejmowało prawie 80% rynku, choć rok wcześniej udział tych spółek wyniósł blisko 90%. Około 10% rynku pozyskały w minionym roku mniejsze firmy.

– Rynek kolejowego transportu towarów w Polsce posiada potencjał rozwoju, ale konieczne jest jego wsparcie, aby osiągnąć wzrost wolumenu przewozów towarowych – napisano w raporcie UTK.

W 2016 r. w przewozach towarowych, podobnie jak w latach poprzednich, następowała zmiana struktury ładunków. Zmiana struktury spowodowała, że wielu przewoźników przewiozło lżejsze ładunki, ale na większe odległości. Na rynku nadal dominowały przewozy ładunków takich jak węgiel kamienny, rudy metali oraz wyroby górnictwa i kopalnictwa, które w 2016 r. stanowiły 64,9% masy oraz 53,6% wykonanej pracy przewozowej. . Rok 2016 był jednak kolejnym rokiem spadków w transporcie ładunków masowych.

Najwyższy udział w rynku przetransportowanej masy posiadały przewozy węgla kamiennego - 40,8% (90,6 mln ton). Należy zaznaczyć, że wolumen przewozów węgla kamiennego koleją spada mln pociągokilometrów 50 od kilku lat. W latach 2007-2015 spadł o ponad 37,0% (53,9 mln ton). Jest to spowodowane m.in. zmianą struktury zapotrzebowania na surowce energetyczne.

– Czynnikiem wpływającym na przewozy węgla jest zapotrzebowanie na wytwarzanie energii elektrycznej przez elektrownie opalane węglem. W 2016 r. nastąpił też spadek zapotrzebowania na materiały budowlane, co przełożyło się na niższe przewozy ładunków z grupy kruszywo, piasek, żwir i gliny – skomentowano w raporcie UTK.

W 2016 r. nastąpił wzrost przewozu produktów rafinacji ropy naftowej. Dynamikę wzrostową w porównaniu z 2015 r., mierząc przewiezioną masą towarów, odnotowały również przewozy metali i wyrobów metalowych (1,8%), drewna - wyrobów z drewna i korka (5,1%), produktów spożywczych (9%), towarów z grupy surowce niemetaliczne, w tym materiały budowlane (17,6%), oraz towarów nieidentyfikowalnych (24,5%).

Według wskaźnika pracy przewozowej największą pracę wykonano przy przewozie węgla kamiennego, brunatnego, ropy naftowej i gazu ziemnego (29,7% - 15,0 mld tonokilometrów) oraz rud metali i produktów górnictwa i kopalnictwa (24,8% - 12,5 mld tonokilometrów). Dynamikę wzrostową wykonanej pracy odnotowano w transporcie: metali i wyrobów metalowych (8,3%), produktów spożywczych (8,8%), surowców wtórnych (10,1%), pustych opakowań (13,3%), towarów nieidentyfikowalnych (21,5%) oraz zbóż (112,9%). 

W ostatnich latach dynamicznie wzrastają przewozy intermodalne. W 2016 r. masa przewiezionych towarów w Polsce wzrosła o blisko 1/4 w porównaniu z rokiem poprzednim. Przewozy intermodalne realizowało 13 przewoźników. 

PODZIEL SIĘ