Jaka jest rola wzornictwa na kolei?

Jaka jest rola wzornictwa na kolei?

28 listopada 2018 | Autor: ŁK
PODZIEL SIĘ

Kolej coraz większy nacisk kładzie na nowoczesne wzornictwo przemysłowe i zaczyna stosować rozwiązania wcześniej wypracowane w branży produktów konsumenckich. Dobrze zaprojektowany pojazd szynowy przyciąga pasażerów – wynika z dyskusji, która odbyła się w ramach konferencji „Wzornictwo Przemysłowe na Kolei”

Fot. AB

Kolej coraz bardziej otwiera się na filozofię Design for All czyli projektowania inkluzywnego, które zakłada że produkt powinien być dostępny dla wszystkich osób. - Pierwszy pojazd szynowy, który zaprojektowaliśmy był odpowiedzią na zapotrzebowanie na małe ekonomiczne szynobusy spalinowe. Wówczas nowością był fakt że dizajnerzy uczestniczyli w projektowaniu składu. Projektowaliśmy tam całe wyposażenie. Dzisiaj częściej poszczególne elementy projektują firmy zewnętrzne – powiedział prof. Marek Adamczewski, założyciel i projektant pracowni maradDesign.

Pracownia prof. Adamczewskiego zaprojektowała m.in. kilka typów pulpitów sterowniczych. Prace te poprzedzone były badaniami ergonomii i skutkiem jest opracowanie pulpitów bardzo zbliżonych do przygotowanych później uniwersalnych pulpitów zgodnych z TSI. MardDesign zaprojektowała też wnętrze pojazdów Pendolino dla PKP Intercity.

– W 2009 wygraliśmy konkurs PKP Intercity i Instytutu Wzornictwa Przemysłowego na projekt wzornictwa taboru. Pokazaliśmy wizję jak ten pociąg miał wyglądać, chcieliśmy zaprojektować taki pojazd, do którego pasażerowie będą chcieli wracać. A trzeba wiedzieć, że pociągami jeździ tysiące ludzi i stąd w dizajnie taboru stosujemy elementy uniwersalne, by zadowolić jak największa liczbę pasażerów. Alstom zastosował część naszych propozycji w projekcie wnętrza Pendolino – powiedział prof. Adamczewski.

Dobry design wymaga przeprowadzenia starannego badania potrzeb i współpracy w zespole interdyscyplinarnym obejmujących projektantów, marketingowców i specjalistów od techniki pojazdów.

– Inaczej wygląda współpraca z PKP Intercity a inaczej z małymi przewoźnikami. Nasi klienci coraz częściej mają swoich ekspertów od dizajnu, tak jest w PKP Intercity. W DB pracuje zespół projektantów. Wzornictwo czyli coś co  było istotne na rynku produktów konsumenckich wchodzi do kolei. W branży tej zawsze był prymat funkcjonalności technicznej a nie wzornictwa. Kolej kiedyś była mocno zinstytucjonalizowana, nie było konkurencji. Teraz kiedy wchodzimy różne rynki i zaczyna liczyć się wzornictwo, funkcjonalność i ergonomię – powiedział dr hab. Bartosz Piotrowski, profesor ASP Warszawa, główny projektant wzornictwa w Pesa Bydgoszcz.

Kontrakt dla Kolei Niemieckich na dostawę spalinowych zespołów trakcyjnych Link okazał się kluczowy dla polskiego producenta, gdyż otworzył zagraniczne rynki oraz pozwolił nabyć nowych doświadczeń w zakresie projektowania taboru.

–  Projektant ma za zadanie wprowadzić perspektywę użytkownika. Dizajner jest pomiędzy działem technicznym a marketingiem. Kiedy nie ma tego pośredniego ogniwa pojawiają się kłopoty. Większość nowych technologii powstaje w tych zespołach interdyscyplinarnych. Trzeba jednak pamiętać, że innowacje przynoszą koszty. Nie wszystko musi być innowacyjne by było dobre, są pewne rozwiązania które są stałe i uniwersalne i je też stosujemy – wyjaśniła Bartosz Piotrowski.

– Projektanci pokazują przyszłość dlatego nie wszystkie innowacyjne projekty się sprawdzają i nie wszystkie typy taboru powstają w długich seriach. Nowatorskie pojazdy jedna wyznaczają kierunki rozwoju transportu – zauważył Marek Adamczewski.

Dizajn jest sposobem na przyciągnięcie pasażerów. – Celem jest pasażer. Dobry projekt to równowaga między technologią, dizajnem, marketingiem a funkcjonalnością. Każdy dobry projekt przyciąga pasażera i daje możliwość intuicyjnego korzystania z usługi – powiedział Jarosław Oniszczuk, członek zarządu PKP Intercity.

Dla przewoźnika, który eksploatuje tabor zróżnych generacji potrzebny jest jakiś wizualny element, który będzie wyróżniał tabor przewoźnika. To wymaga współpracy z projektantami.

– Trzeba zbudować markę i znaleźć konsensus w wprowadzaniu innowacji. Jeśli zapewnimy bezpieczeństwo i komfort to dopiero możemy myśleć o rozrywce. Wygląd pociągu jest też funkcją. Na przykład pociąg dużych prędkości musi budzić zaufanie. Inaczej się go projektuje niż tramwaj. Wymagania odnośnie taboru dramatycznie różnią się u poszczególnych samorządów województw, gdzie za projekty wnętrz odpowiadają działy PR, są duże różnice takie jak obecność przedziału dla dzieci, czy liczba miejsc na rowery – zauważył Bartosz Piotrowski.

Takie wymagania jak przestrzeń dla dzieci lub miejsca na rowery można ujednolicić. - W Polsce mamy 7500 pojazdów licząc na wagony, przeciętny pojazd powinien jeździć 30 lat to oznacza powinno pojawiać się 250 nowych pojazdów rocznie to jest pole do standaryzowania a tylko 20% pojazdów jest zgodnych z TSI PRM – skomentował Andrzej Massel, zastępca dyrektora Instytutu Kolejnictwa.

PODZIEL SIĘ