Koleje wąskotorowe w Polsce w 2018 r.

Koleje wąskotorowe w Polsce w 2018 r.

23 sierpnia 2019 | Źródło: UTK
PODZIEL SIĘ

Najwięcej pasażerów przewiozła Bieszczadzka Kolejka Leśna, a najdłuższą siecią dysponuje Przeworska Kolej Wąskotorowa – takie dane można znaleźć w opracowaniu UTK „Koleje wąskotorowe w Polsce w 2018 r.”. W dokumencie są również opisy wszystkich 23 działających jeszcze kolejek, długości ich linii, opisy używanego taboru czy dane dotyczące liczby przewiezionych pasażerów.

Fot. UTK

Tradycje kolei wąskotorowej w Polsce sięgają XIX wieku. Przez długi czas koleje te odgrywały ważną rolę uzupełniającą dla rozbudowywanej kolei normalnotorowej. Często powstawały tam, gdzie rozwijał się przemysł spożywczy (np. młyny, cukrownie czy gorzelnie) czy tam, gdzie pozyskiwano drewno z lasów. Głównymi zaletami takiej infrastruktury są stosunkowo niskie koszty budowy oraz eksploatacji. Mogły zatem powstawać tam, gdzie budowa kolei normalnotorowej była nieopłacalna.

- Koleje wąskotorowe pozwalają zachować dziedzictwo kolei. Dzięki funkcjonującym kolejkom nie musimy oglądać taboru w skansenach, a każdy chętny może odbyć podróż zabytkowym taborem i podziwiać piękny krajobraz zmieniający się za oknem – we wstępie napisał dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego. - Publikacja ma na celu rozpowszechnienie wiedzy na temat kolei wąskotorowych w Polsce, jako ważnego elementu wzmacniającego rolę historii w życiu naszym oraz kolejnych pokoleń. W opracowaniu wskazujemy też aktualne trendy w przewozach kolejami wąskotorowymi - dodał.

  1. Bieszczadzka Kolejka Leśna
  2. Ełcka Kolej Wąskotorowa
  3. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe
  4. Kaliska Kolej Dojazdowa
  5. Kolej Wąskotorowa w Rudach
  6. Kolejka Parkowa Maltanka
  7. Koszalińska Kolej Wąskotorowa
  8. Krośnicka Kolej Wąskotorowa
  9. Nadmorska Kolej Wąskotorowa
  10. Nadwiślańska Kolej Wąskotorowa
  11. Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa
  12. Przeworska Kolej Wąskotorowa
  13. Rogowska Kolej Wąskotorowa
  14. Sochaczewska Kolej Muzealna
  15. Starachowicka Kolej Wąskotorowa
  16. Śmigielska Kolej Wąskotorowa
  17. Średzka Kolej Powiatowa
  18. Wąskotorowe Kolejki Leśne
  19. Wigierska Kolej Wąskotorowa
  20. Wojskowa Kolej Wąskotorowa
  21. Wyrzyska Kolej Powiatowa
  22. Żnińska Kolej Powiatowa
  23.  Żuławska Kolej Dojazdowa

Łączna długość wszystkich eksploatowanych w 2018 r. linii kolei wąskotorowych wynosiła 373,6 km. Najdłuższym czynnym odcinkiem linii kolei wąskotorowej była Przeworska Kolej Dojazdowa, gdzie ruch pociągów odbywał się na trasie o długości 46,2 km. Czynną sieć o długości powyżej 30 km posiadały również Nadmorska Kolej Wąskotorowa oraz Żuławska Kolej Dojazdowa. Najkrótszą czynną koleją wąskotorową była Wojskowa Kolej Wąskotorowa na Helu, gdzie podróż pociągiem odbywa się na zaledwie 2,5 km odcinku.

Koleje wąskotorowe w Polsce wykorzystują w stałej eksploatacji 57 lokomotyw, z czego zaledwie 7 to  lokomotywy parowe. Pozostałe lokomotywy posiadają napęd spalinowy. Najpopularniejszym pojazdem tego typu są lokomotywy spalinowe serii Lxd2 (oznaczenie fabryczne L45H) produkowane w latach 1946-1987 przez rumuńskie zakłady FAUR w Bukareszcie. W przypadku taboru kolejowego wykorzystywanego na kolejach wąskotorowych jest to seria stosunkowo nowa.


Pod względem liczby pasażerów, największym operatorem kolei wąskotorowych w Polsce jest Bieszczadzka Kolejka Leśna w województwie podkarpackim. W 2018 r. podróż tą koleją odbyło aż  154,7 tys. osób. Wynik powyżej 100 tys. pasażerów osiągnęły również Nadmorska Kolej Wąskotorowa w województwie zachodniopomorskim oraz Kolejka Parkowa Maltanka w Poznaniu.
W podziale na województwa, w liczbie przewiezionych pasażerów dominowała Wielkopolska. W tym regionie w 2018 r. z usług kolei wąskotorowych skorzystało 195,8 tys. osób. Jest to znaczny spadek względem 2016 r., jednakże wynika on z zawieszenia przewozów w ramach Pleszewskiej Kolei Wąskotorowej. Wysokie wyniki osiągają również koleje w województwie podkarpackim oraz zachodniopomorskim.

Obecnie koleje wąskotorowe wykorzystywane są jako atrakcja turystyczna oraz stanowią dziedzictwo kultury narodowej, zapewniające podróż wyjątkowym, zabytkowym taborem w miejscach o szczególnych walorach przyrodniczych oraz historycznych. Ich znaczenie w krajobrazie turystycznym Polski potwierdzają dane statystyczne.

Koleje wąskotorowe są najchętniej odwiedzane przez turystów w okresie wakacyjnym, ponieważ większość z nich realizuje przewozy wyłącznie w tym okresie. Wysokie zainteresowanie utrzymywało się również w maju (zwłaszcza w okresie świątecznym), czerwcu (początek wakacji) oraz we wrześniu (na zakończenie sezonu letniego). Istnieją jednak operatorzy, którzy uruchamiają przewozy również poza okresem wakacyjnym. Szczegółowe informacje o wynikach przewozowych w podziale miesięcznym dla poszczególnych operatorów zostały przedstawione w dalszej części dokumentu.

Omawiane powyżej opracowanie Urzędu Transportu Kolejowego to już druga publikacja omawiająca tematykę kolei wąskotorowych w Polsce. Analiza zawiera charakterystyki poszczególnych przewoźników.

 

PODZIEL SIĘ